Trwa ładowanie...

Wiec w Moskwie na stadionie Łużniki. "Typowa putinowska ustawka"

- Skoro Putin wyszedł z Kremla na stadion zagrzewać ludzi, to znaczy, że odbiór tej wojny w Rosji idzie w złym kierunku - mówi WP dr Wojciech Siegień z Uniwersytetu Gdańskiego o wiecu poparcia dla wojny na stadionie Łużniki.

Share
Putin na stadionie Łużniki w Moskwie Putin na stadionie Łużniki w Moskwie Źródło: Getty Images,, fot: 2022 Anadolu Agency
d2na445

Sebastian Łupak: Jak się pani podobał wiec na Łużnikach?

Dr Wojciech Siegień, UG: Typowa putinowska ustawka.

Skąd ta pewność? Kamery pokazywały wiele szczerze rozentuzjazmowanych twarzy.

Rosja jest znana z takich "spontanicznych" wieców. Było już wiele podobnych.

d2na445

Entuzjazm Rosjan po aneksji Krymu też był udawany?

Nie. Tamta radość była szczera – to było autentyczne szaleństwo. Ale tej spontaniczności teraz nie osiągną. Muszą włożyć w to sporo wysiłku. Na Łużnikach nie wyglądało to szczerze. Były problemy techniczne, niedociągnięcia. Znów te same, sztampowe gwiazdy, które są znane z popierania Putina, choćby hiphopowiec Timati i inni.

Putin says Russia will implement 'all plans' in UkraineMOSCOW, RUSSIA - MARCH 18: (----EDITORIAL USE ONLY â MANDATORY CREDIT - "KREMLIN PRESS OFFICE / HANDOUT" - NO MARKETING NO ADVERTISING CAMPAIGNS - DISTRIBUTED AS A SERVICE TO CLIENTS----) Russian President Vladimir Putin gives a speech at a concert marking the eighth anniversary of Russia's annexation of Crimea at the Luzhniki stadium in Moscow, Russia on March 18, 2022. (Photo by Kremlin Press Office / Handout/Anadolu Agency via Getty Images)Anadolu Agencymoscow, putin, rally Getty Images,
Ustawka czy szczere poparcie? Wiec na Łużnikach Źródło: Getty Images,, fot: 2022 Anadolu Agency

Ludzie byli przymuszeni, aby tam być?

W Rosji od lat odbywają się "spontaniczne" wiece, na których muszą się obowiązkowo pojawić pracownicy budżetówki, urzędniczki, nauczyciele, młodzież szkolna. To są typowe rosyjskie massovki, czyli masówki - przypominające pochody pierwszomajowe. Dostajesz prikaz i musisz iść. To jest tam normalna praktyka od lat.

W Rosji istnieją nawet specjalne portale, na których daje się ogłoszenia, że się poszukuje uczestników wieców. Pan przed wiecem stoi w aucie, dają ci flagę, dają ci plakaty i idziesz popierać Putina. Potem kasujesz za to wypłatę i idziesz do sklepu na zakupy. To jest przećwiczone.

d2na445

Tak samo dzieje się przy okazji wyborów czy choćby referendum za przyznaniem Putinowi władzy do 2036 r. To jest później weryfikowane: albo odkreśla się nazwiska z listy, albo przełożony każe wysłać pracownikowi zdjęcie potwierdzające, że ten był na wiecu czy referendum.

Russian President Vladimir PutinMOSCOW, RUSSIA - MARCH 18: People arrive at the Luzhniki stadium to attend an event with the participation of Russian President Vladimir Putin, in Moscow, Russia on March 18, 2022. Russian President Vladimir Putin addressed the public at the event at the stadium. (Photo by Stringer/Anadolu Agency via Getty Images)Anadolu Agencymoscow, russian president Getty Images,
Mieszkańcy Moskwy w drodze na stadion Źródło: Getty Images,, fot: 2022 Anadolu Agency

Putin nie rozgrzał szczerze publiki na Łużnikach?

To było dziwne, bo Putin wyszedł z Kremla, wyszedł ze swojego bunkra i stanął na stadionie. Wyglądał jak kaznodzieja czy taki mówca motywacyjny, który obiecuje ci szczęście, pieniądze i lepsze życie.

Skoro nawet Putin musi wystąpić w takiej roli, to znaczy, że odbiór tej wojny w Rosji idzie w złym kierunku. Gdyby Kreml miał pewność, że ma bezapelacyjne poparcie szerokich mas, nie robiłby takiego przedstawienia. To sygnał, że oni jednak muszą zadbać o poparcie. Widocznie wiadomości o gruzie 200, czyli ciałach zabitych żołnierzy, zaczynają powoli spływać.

a
Rosyjskie dzieci popierają wojnę trzymając kartki z literą Z - znakiem solidarności z armią i Putinem

Jak jeszcze Rosja dba o podgrzanie patriotycznej atmosfery?

Widziałem przerażające zdjęcia kilkuletnich dzieci ustawianych w przedszkolu w kształcie litery Z. Widziałem nagrania ze szkół, np. z Woroneża, gdzie nauczycielka pokazuje w PowerPoincie gieroja Rassiji, bohatera Rosji, który zginął, walcząc z faszyzmem w Ukrainie. Później jest apel, dzieci ubrane na galowo, trzymają plakaty z poparciem dla armii. To się dzieje od przedszkoli po wyższe uczelnie. Administracja uniwersytetu ściąga studentów do auli i każe im krzyczeć "Za Rassiju", "Rassija wpieriod!".

a
Marina Owsiannikowa, redaktorka kanału Rossija1, zaprotestowała przeciw wojnie

Zapytam jeszcze o redaktorkę Marinę Owsiannikową, która pokazała w wieczornych wiadomościach plakat z protestem przeciw wojnie. Pojawiły się głosy, że był to protest kontrolowany przez Kreml, po prostu ustawka, bo Owsiannikowa dostała tylko karę grzywny, wyszła szybko z aresztu i już na trzeci dzień rozmawiała swobodnie z CNN. Były też wątpliwości, jak ominęła ochroniarzy w studiu telewizyjnym.

To, że wiarygodność jej szczerego protestu jest podważana, to tryumf Kremla. Owsiannikowa zaprotestowała autentycznie. Zgodnie z prawem to było wykroczenie administracyjne, nie karne, więc dostała grzywnę. Z CNN rozmawiała z domu – to jest możliwe.

d2na445

Jej gest był ważny i rozlał się na całą Rosję. To był pierwszy raz, gdy widzowie zobaczyli tego typu słowa, bo wcześniej one się w ogóle nie przebijały. To rozbiło obowiązujący przekaz. Jaki byłby cel propagandowy Kremla, aby ją celowo wystawić?

Jej jednoznaczny gest antywojenny stał się niestety gestem niejednoznacznym, bo komentatorzy zaczęli mnożyć wątpliwości. W tym sensie to tryumf Kremla. Oni jasny gest Owsiannikowej sprytnie rozmyli, zneutralizowali i osłabili. Zasiali wątpliwości. Akurat w tym zwarciu w wojnie medialnej reżim putniowski znów wygrał.

Propaganda Putina. "Reżim próbuje do końca wyprać mózg Rosjanom"

Dr Wojciech Siegień - pracownik Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego, absolwent MISH UW, z wykształcenia psycholog, etnolog i pedagog. Ekspert ds. Europy Środkowej i Wschodniej, szczególnie Rosji i Ukrainy. Od 2016 r. prowadzi badania terenowe w ukraińskim Donbasie, skoncentrowane na procesach militaryzacji.

d2na445
Oceń jakość naszego artykułu:
Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści.
d2na445
d2na445